June 2nd, 2010

07kiepka

(no subject)

z Новы грэх і грэх стары

Новы грэх зусім просты, а таму распаўсюджваецца ён са страшэннай сілаю. Ён распаўзаецца па свету разам сотавікамі. Новы грэх – несанкцыяванае зазіранне ў мабільны тэлефон любімага чалавека. Ну кахаеш ты некага, ну кахай такога як ёсць; любі ты яго з той мадэллю сотавіка, якую ён мае. Не! Трэба схапіць мабільнік, трэба выказацца пра мадэль, трэба ў тэлефон залезьці і пабачыць там малапрыемныя табе рэчы, кшталту – імя былой каханкі. Тое, што імя старой каханкі засталося ў сотавіку, таксама недагляд і грэх, але грэх стары.
07kiepka

(no subject)

2010-2009. Саш і Люд

Непадалёк ад букіністычнай кнігарні я сустрэў нябожчыка Сашу Карпейчыка. У руках ён трымаў даволі вялікі стос, кніжак з дзесяць, падручнікаў. Саш сказаў, што накіроўваецца ў сваю школу, каб паказаць вучням новыя кнігі. Мне было вельмі няёмка, бо я ведаў, што ён памёр у мінулым годзе, адпаведна – яму зусім не трэба з’яўляцца ў школе, дзе ён некалі працаваў настаўнікам біялогіі, не трэба сваім з’яўленнем з іншасвету палохаць дзяцей. Канешне, я б спыніў Карпейчыка, каб падзеі разгортваліся ў рэальнасці, а не ў маім сне. Мова ў мяне прапала. У снах такое здараецца: сабраўся бегчы, а ногі адняліся; наважыўся нешта сказаць-крыкнуць, а голас прапаў… Нябожчык сваю мову не згубіў, ён сказаў, што рады быў мяне пабачыць, і панёс у школу, дзе ішоў апошні дзень заняткаў, навюткія падручнікі. Не пісаў бы я пра банальную начную сустрэчу з нябожчыкам, каб увечар наступнага дня мне не затэлефанаваў раманіст Зміцер Вішнёў і не сказаў, што памерла мастачка Люда Русава. “Спадар Адам (Зміцер робіць у маім імені націск на першы склад), вы ж яе добра ведалі, таму я і патэлефанаваў…” Праўда, я выдатна ведаў Русаву і звяртаўся да яе – Люд.
07kiepka

(no subject)

z Фільм

Табе прыносяць аматарскі фільм пра сяброў, якіх даўно няма сярод нас. Ты некалькі дзён адкладаеш прагляд, бо не так і проста сесці ды паглядзець на мёртвых сяброў. Яны тамака будуць рухацца, гаварыць, смяяцца, а ты будзеш тут са сваімі ведамі пра іх смерць і лёс. Але табе прынеслі фільм і яго трэба паглядзець хоць бы дзеля тых, хто той фільм зрабіў. Бо сустрэнеш чалавека, а ты яго абавязкова сустрэнеш, бо майстэрні вашы па-суседству. Ты сустрэнеш яго, і пачуеш: “Як фільм?” Што казаць? Ілгаць? Усё добра і выдатна! Не па-людску. Ён жа да цябе з душою, ты мусіш быць ветлівы. Сядаеш, уключаеш, глядзіш…

Старыя мастакі адчыняюць гуртавую выставу сваіх вучняў. Пустыя словы пра пустыя рэчы. Урачыстасць без урачыстых настрояў. Як так атрымалася? Зрэшты, я ўзяўся глядзець фільм дзеля аднаго адзінага паэта, які за банкетным сталом прачытае свае вершы. Пасля адкрыцця выставы мастакі як настаўнікі так і вучні, паехалі ў майстэрню, дзе быў зладжаны стол. Атрымалася вялікая п’янка ў майстэрні. Там мой мілы таварыш, мой Сыс чытаў свой вядомы верш з радком пазычаным у Філіповіча “Мне на сэрцы золатам вышывалі краты”. Чытаў па-п’яному, з калатуном у голасе, са слязьмі. За прачытаны верш Сысу падзякавалі і паціснулі руку Карпейчык і Пятраеў. Фільм доўгі, ажно больш за сорак хвілін. Мастакоў у ім шмат. Ёсць вядомыя мне, а ёсць і зусім невядомыя. Ніводнай жанчыны, што былі на банкеце я не ведаю. А вось скульптара Юру я пазнаў. Скульптар Юра быў у светлым строі. У ягонай камізэльцы было гузіўкаў, як на акардыёне. Юра распаўнеў і сам зрабіўся падобны да акардыёна… Пазней, я даведаюся, што гэта Юра і здымаў фільм. Ён прыехаў з Бразіліі і прывёз камеру, разам з Воўкай Жбанавым, Юра цэлы вечар здымаў. Тое, што фільм зняты нядбайна, нават добра. Нават выдатна, што у фільме нямашака падманных подласцяў, якімі перасычаны ці ня ўсе прафесійныя фільмы.

Калі я пабачыў скульптара Юру, я спыніў дыск… Мне згадаўся інтэрнат нашага тэатральна-мастацкага інстытута. Згадаўся пакой, у якім жыла мая першая жонка Тамара і яе сяброўка Люба Дук. Я ляжаў на ложку Тамары. Так, я мог прыйсці ў інтэрнат, мог зайсці ў дзявочы пакой і легчы на ложак. Я ляжаў на ложку, бо Тамара і Люба пайшлі ў душ. У душы быў жаночы дзень. Праз паўгадзіны ў пакоі з’явіліся дзяўчаты з ручнікамі на галовах. Яны разматалі рушнікі і пачалі расчэсваць валасы. Яны расчэсвалі свае выдатныя валасы. Томка расчэсвала цёмныя, а Любка – светлыя. Яны расчэсвалі валасы і смяяліся. А смяяліся яны са скульптара Юры Пятрова, які прыйшоў у душ, распрануўся і залез пад ваду. Ён забыўся пра тое, што ў душы жаночы дзень. Ён выйшаў з кабінкі пачаў намыльвацца, тут дзеўкі сказалі яму пра “жаночы дзень”. Тут Юра і ўбачыў, што ён намылены, голы і стаіць сярод дзевак. Ад нечаканасці Юра зрабіў крок да сваёй кабінкі і прысеў. Падлога была запляхана мыльным шумам, і намылены Юра паехаў па склізкай кафлі не ў сваю кабінку, а ў кабінку да Тамары. Юра ўпаў пад ногі да Тамары і сказаў, што гэта ўсё нічога не значыць. Дзяўчата спадабалася менавіта Юрава “гэта ўсё нічога не значыць”. Ім падавалася смешным п’яное мужчынскае “гэта ўсё нічога не значыць”. Юра, быў п’янаваты, таму захацеў прыняць душ, таму і пераблытаў дзень. Тады мне не падалося смешным гэтае п’яное і мужчынскае “гэта ўсё нічога не значыць”. І я не смяяўся, але мне было прыемна глядзець на ружовацелых дзяўчат, што старана расчэсвалі свае шыкоўныя валасы.

У нашым жыцці, калі паглядзець на яго халодным вокам, мала што нешта там значыць. Большасць з’яў і рэчаў, сапраўды, нічога не значаць і нічога не каштуюць. І гэты так нядбайна зроблены фільм з п’янымі слязьмі паэта Сыса мала што значыць. Ну хіба што, згадка пра любімую жанчыну, якая светлым грабенчыка расчэсвае і расчэсвае толькі што вымытыя валасы, нешта нейкае ўсё ж значыць.
07kiepka

(no subject)

У дні бяды

Падаецца, што выйсця няма,
Край зьнішчае чужынец-вандал…
Куды вокам ня кінь – бяда,
Д’ябал свет наш апанаваў!

Ты трывай злыбядучы адчай,
І ў найчорныя дні бяды
Захавай Беларусь, захавай
У сэрцы сваім, назаўжды.