?

Log in

No account? Create an account
ЗАНАТОЎКІ МАСТАКА [entries|archive|friends|userinfo]
Адам Глобус

[ website | Facebook-hlobus ]
[ userinfo | livejournal userinfo ]
[ archive | journal archive ]

(бяз тэмы) [Крс. 22, 2018|10:06 am]
Адам Глобус
[Tags|]

1988. Барадулін і рэдактура

Рыгор Барадулін шмат год прапрацаваў рэдактарам у выдавецтве. Набыў там аўтарытэт сярод маладзейшых калег. Таму малады рэдактар панёс паказаць мой паэтычны зборнік Барадуліну. “Парк? Кепская назва... Разгортвай змест... Так! “Сон у трамваі” – вось вам назва для зборніка. Чытай верш... Не! Памірае душа, памірае перарэзаная трамваем... Не, не, не... Хай застаецца назва “Парк”. Траецкае? Нельга пісаць “Траецкае прадмесце”, трэба пісаць “Троіцкае прадмесце”, бо гэта ад Святой Троіцы. Трэба верш перапісаць... Усё!” Малады рэдактар паслухаўся Барадуліна і верш пра Траецкае выкінуўся з кнігі.

Для мяне Барадулін, як рэдактар, ніколі не быў пераканаўчы. Верш пра Траецкае я паставіў у наступны зборнік лірыкі “Скрыжаванне”.

Цяпер, калі на ўваходзе ў прадмесце зроблена металічная брама, на якой залатымі літарамі напісана слова ТРАЕЦКАЕ, я гледзячы на краявід з брамай часцяком згадваю хуткаслоўнага рэдактара Барадуліна і сваю першую кнігу паэта.
СпасылкаПракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Крс. 22, 2018|08:37 am]
Адам Глобус
[Tags|]

*

У парку сцежка
засыпана ламаччам...
Вясновы вецер...
СпасылкаПракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Крс. 21, 2018|02:58 pm]
Адам Глобус
[Tags|]

Манэ і веліч

Куды не глянеш, паўсюль кажуць пра значнае і вялікае, пра патрэбнае і неабходнае, а я збольшага пішу пра звычайнае. Не стану адмаўляць, што большасць маіх герояў – творцы і творцы цікавыя, але вялікімі іх назваць цяжка. Пра такіх не чытаюць лекцыі і не здымаюць серыялы, іх патэнцыял – газетная паласа ці трынаццаціхвілінны фільм. Часам мне, як і ўсім нармальным літаратарам, хочацца напісаць нешта пра сусветна вядомае, пра эталоннае, пра геніяльнае.

Эдуард Манэ з ягонымі жывапіснымі Алімпіямі і Венерамі вельмі падыходзіць для такой справы. Манэ – геній, бо сярод рамантыкаў вылучыўся тым, што запачаткаваў імпрэсіянізм. Манэ стварыў стыльны жывапіс, якім захапіўся ўвесь свет. Ён распачаў сусветна значную з’яву і застаўся французам, стоадсоткавым французам-пранцузам. Тым пранцузам-французам, ад якога беларусы ўтварылі назву хваробы – пранцы. Можаш запярэчыць – Эдуард Манэ не з такіх! Запярэч і памылішся. Манэ не толькі любіў маляваць аголеных Алімпій і Венер, ён любіў з імі спаць. Яны і ўзнагародзілі яго сіфілісам, які беларусы назаваюць пранцамі. Праз гэтую стыдобную хваробу першы імпрэсіянізм і прапаў.

“За ўсё трэба плаціць!” – любіць казаць адна з маіх знаёмых натуршчыц. Так, трэба, і Эдуард Манэ заплаціў за сваю непераборлівасць страшэнна многа, заплаціў так, што чалавецтва згубіла геніяльнага мастака зарана.
СпасылкаПракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Крс. 20, 2018|01:56 pm]
Адам Глобус
[Tags|]

1968. Каткоў і Хатынь

Сяргей Пятровіч на аўтобусе павёз нас – сваіх атданых студыйцаў – у Хатынь. Па дарозе ён расказаў пра мемарыял, які там узводзіцца. Мемарыял ставіўся, каб ушанаваць памяць пра спаленыя немцамі беларускія вёскі. Бацькаву вёску – Варакомшчыну немцы зруйнавалі і спалілі, растраляўшы з дальнабойных гармат. Варакомшчына згарэла з-за таго, што нейкі дурнаваты савецкі салдат, як казалі – татарын стрэліў з прыдарожных кустоў у нямецкага матацыкліста-разведчыка. Матацыкліст развярнуўся і ўцёк у Наваельню, дзе праз нейкі час на груду з’явіліся гарматы. Матчыну вёску – Старую Рудзіцу немцы спалілі за тое, што п’яныя партызаны забілі ў ёй п’янога паліцыянта. У абедзьвух нашых вёсках ужо стаялі невялікія стэлы з прозвішчамі ахвяр другой сусветнай вайны, якія пацярпелі ад немцаў вайскоўцаў, ад немцаў карнікаў і ад карнікаў казакаў. Можна сказаць, што пра спаленыя вёскі і вайну мы ўсе ведалі шмат. Ведалі не толькі з кніжак і кіно, ведалі з праўдзівых апавяданняў родных людзей. Ведалі, што усё гэта жудасць. Недабудаваны хатынскі мемарыял зрабіў на мяне моцнае і цалкам адмоўнае ўражанне. Было халодна і золка. Хмары віселі над хатынскім полем так нізка, што здавалася неба ляжыць на чорных комінах. У самай верхняй частцы комінаў былі замацаваны тады яшчэ без’языкія званы. Каткоў сказаў, што будзе зроблена так, каб гэтыя званы білі, а іх бой нагадваў нам пра забітых у вайну людзей і пра іх спаленыя вёскі. Мы пачалі-былі маляваць чорныя коміны і званы. Нехта сказаў, што пакуль няма Каткова, трэба каменем пацэліць у звон, каб пачуць і паслухаць ягоны голас. Мы назбіралі камянёў і кідалі ў званы. Сілы ў нас трэцякласнікаў ды пяцікласнікаў не хапала, каб моцна шпурнуць камень. Званы, нават калі ў іх нехта і цаляў, адказвалі нейкім глухаватым трупаннем, а не ўрачыстым звонам. За кіданне камянямі ў званы, Каткоў насварыўся на нас. Ягоная сварка супал з пачаткам дазджу. Свае чорна-чарнільныя коміны мы дамалёўвалі седзячы ў аўтобусе. Тое даўняе падарожжа ў Хатынь, было самым найгоршым з усіх падарожжаў, якія ладзіў для студыйцаў Сяргей Каткоў.

1968. Каткоў і рост

У Сяргея Каткова быў напаліёнаўскі рост, кажучы проста – ён быў маленькі. Ніякіх напаліёнаўскіх ваенных планаў у яго не было. Як для мяне – ён мірны чалавек, які любіў дзяцей і мастацтва. З-за свайго росту ён быў нам – студыйцам у палацы школьнікаў – бліжэй за ўсіх астатніх вялізных, мажных і высозных дарослых ды старых. Зддавалася, што Каткоў ставіцца да нас, як да роўных. Мы яму верылі, мы яго любілі і слухаліся, не раўнуючы, так некалі французскія салдаты слухаліся свайго Напаліёна.
СпасылкаПракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Крс. 20, 2018|10:25 am]
Адам Глобус
[Tags|]

Відзьяпаці і дасканаласць

У кнізе Відзьяпаці “Выпрабаванні чалавека” можна знайсці і такі радок: “Бога не просіць ні пра што – вось дасканалы чалавек...” Ёсць некалькі варыянтаў для вытлумачэння падобных паводзінаў. Дасканалы чалавек ужо ўсё што толькі можна атрымаў ад Бога, і яму проста няма пра што папрасіць. Дасканалы чалавек ведае, што колькі не прасі – нічога не выпрасіш у Бога. Дасканалага чалавека няма, як і Бога няма, таму радок пра дасканалага чалавека – паэтычны сафізм і не больш за тое. Сам я чалавек недасканалы і жыву сярод такіх жа недасканалых, таму, я часам думаю, што нешта-нейкае і трэба папрасіць, стоячы ў царкве, калі не для сябе, дык для таго, каму яно ўсё яшчэ патрэбна. Яшчэ лепей, папрасіць не ў Бога наўпрост, а ў чалавека, які ўмее прасіць божай ласкі для іншых.
СпасылкаПракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Крс. 18, 2018|09:09 pm]
Адам Глобус
[Tags|]

1968. Каткоў і таленты

У студыі Сяргея Каткова ўсе вучні былі таленавітымі, а ўсе дзяўчаткі ў дадатак да сваё таленавітасці мелі тытул прынцэсы. Сярод таленавітых вылучаліся яшчэ і геніяльныя дзеці. Ніка Махнач геніяльна малявала леапардаў і казуль, тыграў і цыркавых коняў. Лёгкай рукой Ніка магла паставіць на адной арэне ажно пяць наравістых жарэбчыкаў і аднаго святочна апранутага дрэсіроўшчыка. Юра Яўменаў геніяльна маляваў караблі, чаўны і брыгантыны з напятымі ветразямі. Ён маляваў касмічныя караблі і касманаўтаў у шаравідных скафандрах. Міша Пракоф’яў мог усё, што бычыла, яго ўважлівае брунатнае вока, перанесці на паперу. Мог намаляваць зімовыя гульні з лыжамі, канькамі, санкамі і снежнымі бабамі, мог намаляваць кухню са сталом, крэслам і лямпачкай. З геніяльнымі Юрам і Нікай я жыў на адной лесвічнай пляцоўцы, з геніяльным Пракоф’явым вучыўся ў адным класе. Лёс так склаўся, што ў геніі нашай студыі я не патрапіў, давялося туды пахадзіць звычайным таленавітым хлопчыкам, нават тытула прынца ў мяне не было.

1968. Каткоў і дзеці мастакоў

Дзеці мастакоў – асобная каста ў студыях, вучэльнях і акадэміях. Табе сто разоў паўтораць, што дзеці мастакоў у акадэміях, інстытутах і вучэльнях маюць тыя ж самыя правы і абавязкі, што і астатнія навучэнцы. Не вер! Яны асобная група – элітарная, абраная, недатыкальная. У іх лепшая папера, лепшыя фарбы, лепшыя пэндзлі. Адзнакі ў іх вышэйшыя на бал, а то і на два. Нават кнопкі і ластыкі ў іх харашэйшыя за звычайныя. Яны шмат ведаюць пра мастацтва і жыццё мастакоў. Яны любяць творы сваіх татуляў і матуляў, больш за творы Ван Гога і Гагена. Яны бачаць, што ў мастацтве прадаецца і што купляецца. Палова студыйцаў у Сяргея Каткова былі дзецьмі мінскіх мастакоў. Сашуля Кішчанка прыходзіў і маляваў сваю мамачку. Рытачка Шчамялёва малявала танцулькі. Элачка Гаркунова яркімі фарбамі рабіла партрэты смяшлівых дзяўчатак падобных да сябе. Жэнік Кірылаў здзіўляў усіх сваім бачаннем падводнага света з сінімі рыбамі ды блакітнымі мядузамі. Ромачка Заслонаў мог намаляваць цэлы духавы аркестар з трубамі, валторнамі і геліконам. Дзеці мастакоў малявалі не горш за студыйных геніяў і прынцэс. Даю табе слова. Дзякуючы таму, што сталічныя мастакі пакідалі Сяргею Пятровічу Катковы любімых сыноў і дачок, у нашай студыі было шмат фарбы і шмат паперы, у нас былі выдатныя гіпсавыя галовы і добрыя дошкі для малявання. Нам давалі аўтобус, каб мы ездзілі на эцюды і на пленэры ў Полацк, у Хатынь і Лагойск. Наша студыя была самай лепшай у Беларусі, бо там было шмат мастакоўскіх дзетак; а шмат мастакоўскіх дзетак у нашай студыю было таму, што яна была найлепшай у Беларусі. Можна было пра гэта і не казаць, але чаму не сказаць, калі ты ведаеш, што гэта стоадсоткая праўда і ніхто акрамя цябе пра яе не скажа.

1968. Каткоў і запіскі

Большасць маіх мінскіх раўналетак жыло ў кепскіх умовах. Жылі ў бараках, у прахадных пакоях камунальных кватэр, у аднапавярховых дамках, якія не сёння дык заўтра знясуць, у абы як злепленых хрушчобах, у цёмных і сырых двуппавярховікам. Таму мамкам маіх раўналетак хацелася каб іх дзеці хадзілі ў палацы для школьнікаў. Там светла, чыста і ўрачыста. Там вучаць любіць прыгажосці і рабіць дабро. Такой была маці Мішы Пракоф’ева. Яна вадзіла сына ў студыю да Каткова. Міша фенаменальна маляваў. Яго хвалілі. Ягоныя малюнкі друкаваліся ў часопісах і кнігах. Яны выстаўляліся ў розных краінах. Мішу гэта не хвалявала зусім. Ён любіў рэчку. Любіў бязмэтна бадзяцца па Мінску. Любіў сядзець у кінатэатры па тры сеансы ўзапар. Таму Міша Пракоф’еў прагульваў студыю. Казаў маці, што ідзе да Сяргея Пятровіча Каткова, а сам бег на рэчку пускаць караблікі выразаныя з сасновай кары. Маці паскардзілася на Сяргею Пятровічу. Тады і прыдумаліся запіскі. Маці давала сыну запіску “Выйшаў з дому ў 8-00”. Міша мусіў паказаць запіску Каткову і той пісаў на запісцы “Выйшаў са студыі ў 13-00”. Нейкі час запіскі працавалі, але працавалі яны не доўга. Міша кінуў маляванне. Рэчка, вуліца і кінатэатры перамаглі палац школьнікаў. Шкада, бо талент у МІшы Пракоф’ева быў вялікі, і акрамя таленту маляваць ніякіх іншых здольнасцяў у хлопца не знайшлося, ну хіба што ён яшчэ добра ілгаў, пераканаўча хлусіў, падманваў так, што мы яму верылі.
СпасылкаПракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Крс. 18, 2018|09:59 am]
Адам Глобус
[Tags|]

2011. Маці і Віталька

Сусед Віталька быў крыху старэйшы за мяне, на гады два з гакам, але я з ім не сябраваў. Ён быў ціхмяны, любіў смачна паесці, шмат сядзеў дома. Мяне вабіла вуліца, есці мяне прымушалі, як што не ў нос – я адразу ў крык і ў бойку. Розныя мы былі з Віталькаю. Жылі ў адным доме, бацькі нашыя таварышавалі, выпівалі разам на святы, віншавалі адно аднаго на дзень народзінаў. Віталькаў тата Валянцін перакладаў прозу майго бацькі на рускую мову. Здавалася, што я і Віталькаю проста мусілі сябраваць. Не склалася. Вітатацца з Віталькаю я вітаўся. Часам, мы нават загаворвалі, але размовы збольшага ішлі пра здароўе нашых бацькаў. “Як там твае тата з маці?” – “Збольшага, усё нармальна... Як твае?” – “Паціху-патроху...” Нечакана для мяне, Віталька праявіў нораў і страціў працу. Заперажываў. Зчарнеў тварам, і яго з’еў рак. У нашым двары на пахаванне сабралася шмат людзей. Я пастаяў зводдаль. Паглядзеў на жалобныя твары. Паспачуваў... Больш за астатніх мне было шкада Віталькаву маці. Праз які тыдзень мая маці спыталася ў Віталькавай, як гэта – перажыць смерць сына. “Так страшна, што лепей я табе не буду расказваць!” Мая маці казала мне пра “страшна” і казала, што не хоча хаваць сваіх сыноў, што мы мусім глядзець сябе, глядзець адзін аднаго і мусім пражыць доўгае жыццё.
СпасылкаПракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Крс. 17, 2018|11:59 am]
Адам Глобус
[Tags|]

2018. Марачкін і сустрэчы

На маё “Рады Вас бачыць” Марачкін кажа: “І я рады цябе бачыць. Ведаеш, Валодзя, я заўважыў: калі па дарозе ў майстэрню сустракаю знаёмага мужчыну, у мяне ўсё будзе добра. Калі – жанчыну, усё атрымаецца кепска. Здавалася, усё павінна быць роўна наадварот, а яно вось так складаецца. Таму я шчыра радуюся нашай сустрэчы”.
СпасылкаПракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Крс. 17, 2018|09:51 am]
Адам Глобус
[Tags|]

1968. Каткоў і трамваі

Мінск майго дзяцінства трамвайны. У самастойныя падарожжы я ездзіў на трамваях, бо дзешавей. Паездка на трамваі каштавала тры капейкі, а на аўтобусе ці тралейбусе – чатыры. Адна капейка для малодшага школьніка – грошы, за якія можна набыць каробку з запалкамі ці выпіць шклянку газаванай вады. Тагачасны горад я помню ўбачаным пра трамвайныя вокны. З вуліцы Чарнышэўскага я ездзіў на вуліцу Энгельса, дзе стаяў палац школьнікаў. Ездзіў у студыю да мастака Сяргея Пятровіча Каткова. У трамваі я стараўся стаць каля вакна на задняй пляцоўцы, каб глядзець на бліскучыя рэйкі і зменлівыя краявіды, на вялікія вокны дзіцячага басейна, на інстытут фізкультуры, на вежу, што ўздымаецца над паліграфкамбінатам, на тралейбуснае дэпо, на жоўтасценны хладакамбінат і дзіцячы парк над павольнай рэчкай. У студыю я – дысцыплінаваны вучань – прыязджаў раней за настаўніка. Разам са студыйцамі сядзеў на прыступках пад дзвярыма майстэрні і чакаў Каткова. Мне было прыемна сядзець пад жоўтымі лакіраванымі дзвярыма, побач з якімі вісеў мой малюнак з чырвонаскурым індзейцам кап’яносцам, які стаяў на варце нашай любімай студыі. Сяргей Каткоў прыязджаў у палац школьнікаў гэтаксама на трамваі. Ён ехаў з возера. Мяне радаваў той факт, што ў студыю і са студыі мы з настаўнікам ездзім на жоўта-чырвоных грукатлівых трамваях. Я ездзіў на “адзінцы”, а ён на “пяцёрцы”. Пазней Мінск стаў для мяне тралейбусна аўтобусным, потым – метрапалітэнным і таксовачным. Стаў ён чыгуначным і самалётным, але мой самы любімы Мінск – трамвайны, у якім я ездзіў на задняй пляцоўцы вагона ў студыю да Каткова.
СпасылкаПракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Крс. 16, 2018|10:44 am]
Адам Глобус
[Tags|]

1968. Каткоў і шарж

Мастак Міхаіл Лісоўскі плённа працаваў у жанры жывапіснага партрэта, але вядомасць, славу і павагу яму прынеслі не алейныя карціны, а шаржы на сяброў і паплечнікаў. Усё студыяй мы разглядалі карыкатуру Лісоўскага на нашага любімага Сяргея Пятровіча Каткова. Настаўнік Каткоў бадзёра крочыў, трымаючы пад пахай планшэт з намаляваным домам. За Катковым, як кураняты за курай-мамкай, цягнуліся дзеткі-вучні з планшэцікамі, на якіх былі маленечкія дамкі, рыхтык як у настаўніка. Сяброўскі шарж, так называлі падобныя карыкатуры, мяне моцна ўразіў, бо тычыўся непасрэдна тых, каго я добра ведаў, паважаў і любіў. Шарж і мяне тычыўся, хаця ўласна майго партрэтнага падабенства ў ім не намалявалася. Мы чакалі, што пра карыкатуру скажа Сяргей Пятровіч. “Праславіліся. У газету патрапілі...” – адкаментаваў карыкатуру Лісоўскага наш Каткоў і заўсміхаўся. Добры настрой ад настаўніка перайшоў да нас. З таго газетнага малюнка я стаў уважліва ставіцца да Міхаіла Лісоўскага і ягоных вострых ды жорсткіх шаржаў.
СпасылкаПракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Крс. 15, 2018|03:09 pm]
Адам Глобус
[Tags|]

1968. Каткоў і шарыкавая ручка

Са з’яўленнем у нашым побыце шарыкавай ручкі ў мяне звязазана два здзіўлення. Першае – цяжка верылася ў аднаразовасць яе стрыжня. Здавалася, што яго – калі моцна пастарацца – можна будзе заправіць якім чарнілам. Я спрабаваў. Перапэцкаўся страшэнна. Перапэцкаўся не адзін і не два разы, але так і не змог заправіць стрыжань – каштоўную і дарагую рэч, на той час. Другое маё здзіўленне – шарыкавай ручкаю малюе Сяргей Каткоў. Малюе спакойна. Малюе без пераробак. Я бачыў як Сяргей Пятровіч Каткоў маляваў шарыкавай ручкай мінскія дамкі. Ён маляваў звычайны краявід з цаглянымі дамамі. Кожная рыса адразу клалася на сваё месца. Адразу захацелася паўтарыць прыклад настаўніка. Карцела самому маляваць празрыста, светла, дакладна і ўпэўнена. Гэта было так жа-ж цяжка, як і заправіць самастойна аднаразовы стрыжань. Але я не здаваўся, маляваў і маляваў. Я і праз пяцьдзесят гадоў не здаюся, малюю і малюю, бо добры прыклад настаўніка застаецца з табою на ўсё жыццё.
Спасылка4 камэнтара|Пракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Крс. 15, 2018|09:50 am]
Адам Глобус
[Tags|]

1968. Каткоў і вясна

Сяргей Каткоў захапляўся пісаннем з натуры. Выходзіў з палатном і эцюднікам яшчэ цёмным ранкам, а на сняданак вяртаўся з напісаным краявідам. У эцюдах Каткова шмат светласці, сонечнасці і лета. Ёсць на ягоных карцінах і адліжная зіма, і шматфарбная восень. Толькі я не памылюся, сказаўшы, што любімы час Сяргея Каткова – вясна. “Нельга прапусціць вясну.” – нагадваў ён нам – сваім вучням яшчэ ў лютаўскія маразы. “Трэба рыхтавацца да вясны. Трэба выходзіць на эцюды ў пешыя цёплыя дні”. Мы прыкноплівалі паперу на планшэнты і хадзілі пісаць паводку на Свіслачы. Мы пісалі вербы над рэчкай з крыгамі. Пісалі сакавіцкае неба ў рачной вадзе. Мы вярталіся ў студыю з бруднымі чаравікамі поўнымі вясновай вады. Абмывалі абутак і сушылі яго на батарэі. Сяргей Каткоў хваліў не столькі нашы неахайныя акварэлі колькі нашу мужнасць і наш намер – не прапусціць вясну.
СпасылкаПракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Крс. 14, 2018|01:04 pm]
Адам Глобус
[Tags|]

1968. Каткоў і навічок

У маім дзяцінстве было шмат Леніна. Ён быў паўсюль. Ягоны партрэт вісеў у кожнай групе дзіцячага садка і ў кожным класе школы, куды я хадзіў. На вуліцах і плошчах стаялі помнікі Леніну. На сценах віселі плакаты і пано з ягоным тварам. У скверах стаялі скульптуры маладога Валодзі Ўльянава і Валодзі – хлопчыка, які нагадваў нам Леніна ў шчаслівым дзяцінстве. У кнігах, часопісах і газетах былі профілі Леніна. Ён быў на грашах... Здавалася, што ты і крок не зробіш, каб не сутыкнуцца з правадыром пралетарыяту. А вось у мастацкай студыі, якой кіраваў Сяргей Каткоў, Леніна не было. Я заўважыў, што тамака няма Леніна, калі адзін новы навучэнец, якога прывяла і пакінула маці, намаляваў дом, на сцяне якога вісела пано з чорна-чырвоным, вугальна-вогненным Уладзімірам Ільічом. Новы навучэнец маляваў кепска, Ленін у яго атрымаўся худы, крывы і смешны. Студыйцы ледзь стрымліваліся, каб не засмяяцца. Мы сямяяліся б, каб не Сяргей Каткоў, які забараняў нам зневажаць навічкоў. Таго навічка-ленінца зняважыла ягоная маці, калі вярнулася і пабачыла крывога і смешнага Леніна. “Ты што гэта робіш? Ты каго гэта малюеш? – жанчына ляснула свайму сыну даланёю па патыліцы, – Хто табе сказаў маляваць Леніна?” Пабіты хлопчык зарумзаў: “Мне... Мне сказалі маляваць... Сказалі намаляваць тое, што мяне моцна ўразіла. Мяне ўразіў дом з плакатам... Я намаляваў...” На дапамогу навічку прыйшоў Сяргей Пятровіч Каткоў: “Выдатны малюнак. Проста цудоўны. Свежы. Востры. Тут усе Вам скажуць, што ваш сын правільна выканаў маё заданне. Яго ўразіў дом і вялікі плакат. Ён намаляваў дом з плакатам. Намаляваў шыкоўна. За гэты малюнак, я падару яму кітайскі пэндзлік...” Сяргей Пятровіч узнагародзіў навічка залацістым пэндзлікам. Навічок сыходзіў са студыі задаволены. Больш я ніколі не сустракаў таго аматара плакатаў і ягоную злосную маці з цяжкай рукою.
СпасылкаПракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Крс. 14, 2018|10:41 am]
Адам Глобус
[Tags|]

1968. Каткоў і заваконныя краявіды

Сяргей Каткоў навучыў мяне любіць вокны. Навучыў хутка, бо сам ставіў эцюднік каля падваконня і пісаў заваконныя мінскія краявіды. Разам з Катковым заваконныя краявіды пісалі і мы – ягоныя вучні-школьнікі. Пазней я прачытаў, што Марк Шагал любіў заваконныя краявіды, менавіта з пісанання такога краявіда ён пачынаў жыццё ў новай кватэры. Захапляўся вокнамі і рускі жывапісец Мікалай Андронаў. Шагал і Андронаў напісалі шмат каштоўных і значных палотнаў з заваконнымі матывамі, але сціплыя краявіды Сяргея Каткова мне даражэйшыя за творы сусветнай класікі, бо гэта частка майго жыцця, частка майго дзяцінства, частка мяне. Я падыходжу да карціны Сяргея Каткова са стадыёнам на вуліцы Кірава і вяртаюся ў дзяцінства, у студыю ў палацы школьнікаў. Я чую дзіцячыя галасы. Чую і бачу нас – хлопчыкаў і дзяўчатак з пэндзлямі ды фарбамі. Бачу Гену Лаўрэцкага і Рому Заслонава, бачу Жэню Кіралава і Волю Сазыкіну, бачу Мішу Пракоф’ева і Сашу Кішчанку, Юру Яўменава і Гену Хацевічу... Бачу тых, каго Сяргей Каткоў навучыў любіць самыя звычайныя заваконныя краявіды.
СпасылкаПракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Крс. 14, 2018|10:38 am]
Адам Глобус
[Tags|]

Вульгарная займальнасць

Добра прадаюцца і лёгка прачытваюцца кнігі з вульгарнай займальнасцю. Хітрадушныя і легкадумныя пісьменнікі ведаюць пра тое, і напампоўваюць свае пявястухі і романы падобнай трасцай. Выдаўцы і гандляры плоцяць пісьменнікам за кнігі, якія прадаюцца. Можа падавацца, што без вульгарнай займальнасці пісьменнік не зможа абыйсціся. Але гэта не зусім так. Замест яе можна пісаць пра дзівоснае, пра чароўнае, пра яркае, пра радаснае, пра любімае, пра дарагое, пра каштоўнае і яшчэ шмат пра што важнае, і не апускацца да пустазвонства вульгарнай займальнасці.
Спасылка2 камэнтара|Пракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Крс. 13, 2018|09:59 am]
Адам Глобус
[Tags|]

2018. Тата і вайна

Тата верыў у сваё пакліканне – пісаць параўду пра вайну. Верыў, што ён пакажа ў творах рэальную вайну, а людзі, пабачыўшы жах і абсурднасць масавых забойсваў, паразумнеюць і будуць усімі сіламі пазбягаць ваенных канфліктаў. Тата пабачыў вайну вачыма хлопчыка, пабачыў яе зблізу, бачыў цягам сямі доўгіх галодных гадоў – з 1939 па 1945. Яго раздражняла патасная хлусня пра перамогі. Яго абуралі навыдумляныя дзівосныя героі, якіх куля не бярэ і шабля не сячэ. Тата верыў, што абраны ім накірунак правільны. Ён памыліўся. У чарговы раз масавую свядомасць захапіла хлусня пра лёгкую вайну з ілжывааблічнымі героямі. Маладыя людзі зачытваюцца кнігамі пра прыдуманых герояў вайны, глядзяць фільмы пра бясконцыя перамогі, ідуць ваяваць і гінуць тысячамі. Няма такога дня, каб людзі не гінулі на бясконцай вайне. Шкада, што праўда напісаная пра жахі другой сусветнай бойні, патанула ў прапагандыскай ілжы. Бачачы гэта, я амаль не перачытваю татавы творы пра голас крыві брата твайго, а чытаю пра песні і пах летніх траў.
СпасылкаПракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Крс. 12, 2018|10:02 am]
Адам Глобус
[Tags|, ]

Марачкін і Сыс

Марачкін добра ставіўся да паэта Сыса. Наогул, Марачкін чалавек добры, а таму вакол яго заўжды круцілася і круцяцца шмат людзей, большасць з іх малаталенавітыя і маласумленныя. Так заўжды бывае, калі чалавек вядомы мае яшчэ і добрае сэрца, дык за ім цугам ходзяць лісліўцы, папрашайкі ды эпігоны. Злы адразу скажа няздарам, каб яны не заміналі дыхаць, жыць і працаваць. Добры будзе трываць чужую недасканаласць, нахабства і назаленне.

У апошнія гады свайго жыцця паэт Анатоль Сыс быў цяжкім чалавека. Піў, плакаў, крычаў, сварыўся, гістэрыкі закатваў... Мала хто мог доўга вытрымліваць каля сябе такога вечна п’янога хама і генія ў адной неахайнай упакоўцы. Марачкін не толькі трываў Сыса, ён яго паважаў і дапамагаў.

Марачкін зрабіў вокладку апошняй прыжыццёвай кнігі Анатоля. На першы погляд нічога велічнага і адметнага ў той стрыманай вокладцы і няма. Два фота Анатоля ў профіль. Паэт углядаецца сам у сябе. Звычайны шрыфт. Але ж гэта апошняя прыжыццёвая кніга вялікага беларускага паэта, а таму каштоўнасць яе вокладкі неацэнная. Можа нехта яшчэ і не зразумеў значнасці гэтага твора Алеся Марачкіна, але я ўпэўнены, што ён з самага найлепшага і анталагічнага, што стварыў мастак.
СпасылкаПракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Крс. 11, 2018|08:21 pm]
Адам Глобус
[Tags|]

https://citydog.by/post/terakt-sem-let/
СпасылкаПракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Крс. 11, 2018|09:44 am]
Адам Глобус
[Tags|]

1975. Марачкін і палітон

У мастакоўскіх асяродках Алесь Марачкін стаў знакамітым у сярэдзіне 70-х. Ён насіў чорныя вусы, хадзіў у доўгім чорным палітоне і капелюшы. Першы раз я пабачыў Марачкіна ў калідоры мастацкай вучэльні. Ён падаўся мне веліканам. Я пацікавіўся... Хто гэты велікан у чорным капелюшы і да каго з нашых ён прыходзіў. Валодзя Ісачанка, сказаў, што гэта мастак Марачкін, які прыходзіў да Валодзі Гладкевіча, бо яны абодва з Жодзіна. Карціны Марачкіна я ўжо ведаў на той момант, і таму так яскрава запомнілася першае ўражанне пра постаць выбітнага мастака, які крочыць шырокай хадою праз цемнаваты калідор. Фалды незашпіленага палітона былі падобныя на вялікія крылы, якія мусяць праз імгненне разгарнуцца і выправіцца ў палёт.
Спасылка2 камэнтара|Пракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Крс. 10, 2018|07:45 pm]
Адам Глобус
[Tags|]

*

Адна з самых нахабных прапаноў, якая ўвесь час агучваецца ў кіно: “Я – Ваш адвакат, і Вы павінны расказаць мне ўсю праўду!” Добра, што гэткае ідыёцтва я часцей чую з экрана, а не ў рэальным жыцці.
СпасылкаПракамэнтаваць

navigation
[ viewing | most recent entries ]
[ go | earlier ]