?

Log in

No account? Create an account
ЗАНАТОЎКІ МАСТАКА [entries|archive|friends|userinfo]
Адам Глобус

[ website | Facebook-hlobus ]
[ userinfo | livejournal userinfo ]
[ archive | journal archive ]

(бяз тэмы) [Снж. 14, 2017|10:58 am]
Адам Глобус
[Tags|]

1979. Баба Броня і недавяркі

Даўно аджыла сваё, адхварэла і сышла ў лепшы свет мая баба Браніслава Адамчык, наша Броня з Шайбакоў. Нават у сны мае Броня амаль не прыходзіць, таму і голас яе, здавалася – забыўся. А тут выразна пачуў: «Недавяркі!». Ішоў праз парк і пачуў голас бабы Броні, якая сказала адно толькі слова. Што да чаго? Дома зазірнуў у тлумачальны слоўнік і не знайшоў тамака таго значэння, якое надавала баба Броня гэткаму ёмістаму слову. Навукоўцы запісалі, што словам «недавярак» называюць бязлітаснага і жорсткага чалавека, ліхадзея. Яшчэ так кажуць і на таго, хто ў Бога не верыць. Бывае, што і чалавека недаверлівага назавуць недавяркам. Мая баба Броня недавяркамі называла найперш чужынцаў, навалач, прыхадняў і акупантаў. Некалі я палічыў, што за яе жыццё-быццё наша маленькая вёска Варакомшчына належыла сямі розным чужым дзяржавам. На акупантаў Браніслава нагледзілася. Бачыла іх здалёк, бачыла і зблізу, калі казакаў пасялілі проста ў нашай хаце. Казакі ваявалі пад сцягамі Гітлера, удзельнічалі ў карных аперацыях супраць партызанаў, палілі вёскі, катавалі і забівалі нашых аднавяскоўцаў. На тых казакаў баба Броня і казала недавяркі, а за казакамі яна называла недавяркамі і ўсіх іншых рознадзяржаўных заваёўнікаў.
СпасылкаПракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Снж. 13, 2017|11:14 am]
Адам Глобус
[Tags|]

*

Ранак, над рэчкай
ляцяць адзін за адным
галасы качак…
СпасылкаПракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Снж. 10, 2017|12:07 pm]
Адам Глобус
[Tags|]

2017. Козлава і актывізм

Ёсць сярод маіх знаёмых актывістка Козлава. Яна лічыць і тэмпераментна адстойвае меркаванне, што яе шляхетнае прозвішча паходзіць ад назвы прыстасавання для распілоўвання дрэваў на дровы – козлы, і прозвішча Козлава не мае дачынненя ні да свойскай ні да дзікай жывёлы, якую людзі, зазвычай, называюць казлом.
Спасылка2 камэнтара|Пракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Снж. 10, 2017|12:06 pm]
Адам Глобус
[Tags|, , ]

Да чаго я страціў цікавасць у беларускай культуры...

Да паэзіі Барадуліна і Разанава я страціў цікавасць. Чытаў іх і перачытваў, а потым цікавасць прайшла. Разанаў і Барадулін зрабіліся для мяне шараговымі савецкімі беллітаратарамі з наборам вершаў пра Леніна, пра вайну, пра Чапаява і пра асушальнікаў палескага балота.

З юнацтва мне падабаецца ў тутэйшым жывапісу суровы стыль 60-х. Карціны Міхаіла Савіцкага тых часоў мяне моцна ўражвалі. Пазней Савіцкі ператварыўся ў паслухмянага выканаўцу дзяржаўных замоў, у прапагандыста плакатнай савецкасці і ленінізма. Маё захапленне Савіцкім скончылася, але павага да жывапісу 60-х засталася.

Шмат часу і сіл я ахвяраваў на працу ў рэстаўрацыйнай майстэрні Алега Хадыкі, але маё захапленне рэстаўратарскай працай знікла разам з заканчэннем тэатральна-мастацкага інстытута. Працу рэстаўратара я заўсёды ўспрымаў толькі як школьніцтва і як вучнёўства.
СпасылкаПракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Снж. 9, 2017|09:58 pm]
Адам Глобус
[Tags|]

Завітаў на выставу "Збор-1", якую зладзіў Алесь Марачкін. Ёсць там і мае малюнкі зробленыя ў часы вучобы ў тэатральна-мастацкім інстытуце. Партрэт я намаляваў у Слабодцы, што на Браслаўшчыне. а краявід -- у Маскве. Даўно тое было, калі я яшчэ падпісваў малюнкі Уладзімір Адамчык. Выстава атрымалася вельмі настраёвай і цёплай. Завітайце і вы да Марачкіна.

24909804_1818627981768916_3676036279001220017_n.jpg
СпасылкаПракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Снж. 9, 2017|12:01 pm]
Адам Глобус
[Tags|]

Беларусы і каталонцы – 2

Шмат хто ў свеце і сёння прымае беларусаў за рускіх; падобным чынам і ўсё каталонскае ўсё яшчэ залічваецца ў іспанскае.

З розных бакоў Беларусь чуе пра дапамогу, якую ёй робяць далёкія і блізкія суседзі, а на самой справе краіне даводзіцца ўсё рабіць самастойна; Каталонія шмат разоў чула, што ў цяжкую хвіліну ёй дапамогуць іншыя краіны, але ў чорны дзень усе краіны адварочваліся ад Каталоніі.

Гісторыю беларускіх земляў, суседнія народы апісваюць у падручніках як сваю ўласную; гісторыя каталонскіх гарадоў шмат дзе падаецца, як частка гісторыі вялікай і непадзельнай Іспанскай імперыі.

Беларуская незалежнасць паўстала на хвалі рэвалюцыйнага змагання за сацыяльную роўнасць; пераважная большасць змагароў за каталонскую самастойнасць мае выразныя левыя і сацыялістычныя погляды.

Беларусы любяць туман на досвітку; каталонцы захапляюцца зорнымі начамі напоўненымі марскім ветрам.
СпасылкаПракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Снж. 8, 2017|03:52 pm]
Адам Глобус
[Tags|, ]

Купала і сялянка

Янка Купала з гуртом дробных паэтаў прыехаў у Маскву. Гуляючы па сталіцы СССР, беларускія паэты апынуліся каля помніка Мухінай «Рабочы і сялянка». Купала зрабіў кола вакол помніка і сказаў, што ў сялянкі выдатная дупа, і ён не адмовіўся б з такой дупай перспаць. Дробныя паэты панапісвалі на Купалу даносы. Маўляў, пясняр ганіў савецкі помнік і бэсціў савецкую сялянку. Дробныя паэты яшчэ не здагадваліся, што Янка Купала сам ператворыцца ў вялізную металічную мінскую скульптуру, якая будзе адпавядаць памерам той маскоўскай сялянкі, з якой паэт падумваў пераспаць.
Спасылка1 камэнтар|Пракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Снж. 7, 2017|11:21 am]
Адам Глобус
[Tags|]

Сказы пра казку

Казка жыве ў часе паміж рэальнасцю і сном. Там яна і складаецца, і пішацца, і чытаецца, і расказваецца, і сніцца.

Казка дзіця ночы.

Казка выдатна ратуе ад маркоты, якую нараджае ў чалавечай душы, начная цемрадзь.

Ёсць такая часовая адлегласць ад падзеі – назаву яе проста “чалавечы век”, калі ўжо лепей прызнацца, што ты расказваеш пра тую падзею казку, а не пішаш пра яе дакументальны і так званы рэалістычны твор.

У кожнай казцы прысутнічае зло, бывае, што там трапляецца і дабро, у некаторых выпадках дабро перамагае. Казачнік ведае, што перамогамі дабра над злом нельга злоўжываць.

У добрай казкі хмельны рытм, ён пахіствае чытача, гушкае яго, закалыхвае…
СпасылкаПракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Снж. 6, 2017|11:02 pm]
Адам Глобус
[Tags|]

Браты і браты

Ёсць браты па крыві. Такіх сваіх братоў я добра ведаю, паважаю і трываю. Такіх братоў дае жыццё, і, як вядома з часоў Каіна і Авеля – няма нічога горшага за братазабойчую вайну. Калі родныя і стрыечныя браты распачынаюць сварку, варта ім нагадаць пра горкі лёс Каіна. З гэтым разабрацца лёгка. Цяжэй разабрацца з братамі па скуры. Глядзіш, як адзін чарнаскуры бандыт абдымае другога чарнаскурага бандыта і называе яго братам, і разумеш, што нешта ў гэтых хлопцах не тое. Падобнае адчуванне няёмкасці пачало з’яўляцца і цяпер, калі рускія назваюць братамі беларусаў. Яны нас, пэўна ж, праз колер скуры ў свае браты залічылі? Ці як? Дзіўна, што нас яны залічылі ў браты, а ўкраінцаў з палякамі ды фінамі з таго беласкурага брацтва павыкідалі. Няма паслядоўнасці ў такім братанні. Таму я і не прымаю братэрства па скуры. Ні чорнага, ні белага, ні жоўтага братэрства не прымаю і не люблю.
Спасылка1 камэнтар|Пракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Снж. 6, 2017|03:04 pm]
Адам Глобус
[Tags|]

Тодар Арол і чорт

Гісторыя з нізкі – «Цэнтральны» універсам

Тодар Арол любіў выпіць з Сяржуком Рэям. Рэй гэтаксама цаніў кампанію Арла. Гадзінамі яны праседжвалі за сталом у кавярні “Акварыум” і вялі гутаркі пра музыку ды літаратуру. Рэй захапляўся Фолкнерам і новаарлеанскім джазам. Арол шанаваў паганства з дударствам ды рамантыка Адася Міцкевіча. Здаралася, што пасля таго, як “Акварыум” зачыняўся, сябры-сабутэльнікі ехалі да некага дамоў, каб працягнуць змястоўную і захапляльную гутарку. Так было і ў апошні вечар іх доўгага сяброўства. Мужчыны прыехалі да Рэя дамоў. Маладая жонка гаспадара сабрала на стол. Рэй выпіў чарку і заснуў, седзячы за шчодрым сталом. Арлу варта было апрануцца, развітацца і пайсці дамоў, а ён замест гэтага пачаў заляцацца да маладой і вабнай гаспадыні. Тая была зусім маладзенькая, яна была маладзейшая за мужа ажно на трыццаць гадоў. Яна была маладзейшая і за Арла на цэлых дзесяць гадоў. Маладой жаночай крыві захацелася распусты і весялосці. Таму ў Арла і атрымалася дамагчыся любошчаў. Праз тры дні, у “Акварыуме” п’яны Тодар Арол расказаў п’яному Сяржуку Рэю пра здраду. Мог бы і не казаць. Не стрымаўся. Сказаў, што ў кватэру да Рэяў прыходзіў чорт, які змусіў людзей займацца любошчамі. Рэй не паверыў у казку пра чорта. У казку не паверыў, а у здраду маладой жонкі паверыў адразу. У адно імгненне Сяржук Рэй згубіў сябрука-сабутэльніка і жонку-прыгажуню. Самае крыўднае і горкае ў гэтай гісторыі, што чалавек у адно імгненне стаціў так многа.
СпасылкаПракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Снж. 6, 2017|02:52 pm]
Адам Глобус
[Tags|]

2017. Вялута і адзінота

Ёсць бабы падобныя да анучы. Трапляюцца сярод іх і такія, што нагадваюць не чыстую і мяккую анучку, а такую анучу, якой сорак гадоў выціралі пыл. Вялута Бадунова якраз з такіх. Глядзіш на яе анучнасць, прыпыленасць, бруднасць і разумееш, чаму Вялуце мужыкі здраджвалі, чаму разлюбілі і кінулі, чаму яна адна ды адна.
СпасылкаПракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Снж. 5, 2017|07:18 pm]
Адам Глобус
[Tags|]

*

Раней казалі, што рана добра загойваецца, як на сабаку; цяпер варта казаць, што раны гояцца добра, як на кінагероях...
СпасылкаПракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Снж. 5, 2017|05:19 pm]
Адам Глобус
[Tags|]

*

Ёсць такая ступень голаду, калі горкі шакалад робіцца салодкім.
СпасылкаПракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Снж. 5, 2017|11:05 am]
Адам Глобус
[Tags|]

Утрыло і паштоўкі

Шмат хто з мастацтвазнаўцаў здзекліва пісаў пра тое, як парыжскі жывапісец Морыс Утрыло дапівыаўся да такога стану, калі нават не мог хадзіць па горадзе. Ён пасылаў знаёмых дзяцей за паштоўкамі і з іх пісаў віды Монмартра з цукрова-белым купалам сабора Сакрэ-Кёр. Утрыла перакладаў мову кічовых турыстычных картачак на мову высокага музейнага мастацтва. Такія пераклады ў яго атрымліваліся на выдатна. Мне страшэнна падабаўся гэткі, здавалася б просты праём. Бярэш фота-паштоўку і робіш з яе жывапісны краявід. Праўда, каб прыём спрацаваў, трэба яшчэ мець вялікі талент, які здатны паўмёртвую выяву напоўніць свежым і жывым паветрам.
СпасылкаПракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Снж. 4, 2017|05:43 pm]
Адам Глобус
[Tags|]

Грукат у метро

У метро стаяў такі грукат, што замест “Станцыя метро Кастрычніцкая”, я пачуў “Станцыя метро Сястрычніцкая!”.
Спасылка2 камэнтара|Пракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Снж. 4, 2017|10:46 am]
Адам Глобус
[Tags|]

2017. Наста і маркота

Пытаюся ў вучаніцы Насты: “Што наводзіць на цябе маркоту?” Адказвае: “Ліўні… Школа… Царква…” Маўчу, а потым кажу: “Так і пішы…”
СпасылкаПракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Снж. 4, 2017|10:45 am]
Адам Глобус
[Tags|]

1973. Лось і ракі

Ад Алеся Лось пачуў я прыпеўкі пра ракаў. Першая такая:

Танцавала рыба з ракам,
А пятрушка – з пастарнакам!

А другая:

Опа-опа, жараныя ракі!
Прыхадзіце ў госці к нам,
Мы жывём ў бараке!

Для сябе, я гэтыя прыпеўкі называў Мінскімі-Камароўскімі, бо Лось тады жыў у аднапавярховым дамку, які стаяў недалёка ад Камароўскага базару.
СпасылкаПракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Снж. 4, 2017|10:24 am]
Адам Глобус
[Tags|]

2017. Дарота і прыгажосць

Насамрэч яе завуць не Дарота. Яе праўдзівае імя не стану называць. Спадзяюся ты зразумеш і даруеш мне гэткую недаказанасць… Заўсёды думаў, што Дарота – прыгажуня якіх свет не бачыў. Шмат хто, як і я, думалі і думаюць, што яна вартая вялікай ролі ў дарагім кіно. Праўда, я больш так не думаю. Пакуль Дарота хавала шыю за высокімі каўнярамі і шалікамі, яна заставалася для мяне прыгажуняй. Аднойчы я пабачыў яе без кашулі, пабачыў з голымі плячыма і голай шыяю. Над ключыцай на белай скуры седзела цэлае сузор’е бародавак падобных на клапоў. Бародаўкі былі рыхтык клапы. І ўсё! Дарота ператварылася з прыгажуні ў карміцельку клапоў. Цяпер ты разумееш, чаму я не назваў яе сапраўдная імя. Хай хоць для іншых яна пабудзе прыгажуняй, якую варта здымаць у высокабюджэтным кіно.
СпасылкаПракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Снж. 3, 2017|12:45 pm]
Адам Глобус
[Tags|]

Пікаса і збіральніцтва

“Што такое ў сутнасці мастак? – Збіральнік, які робіць для сябе калекцыю, сам малюе карціны, якія спадабаліся яму ў іншых. З гэтага менавіта пачынаю і я, а потым атрымліваецца нешта новае” – расказваў Пабла Пікаса пра сябе, а ў яго атрымалася расказаць і пра новае, пра постмадэрнізм з бясконцым ланцугом варыяцый ды імправізацый, паўтораў і цытаванняў, пародый і версій. Праўда, сюды не трэба дадаваць і залічваць тых з мастакоў, хто збірае толькі грашовыя знакі, а праз іх недахоп у калекцыі паціху малююць сабе наўпрост свежыя банкноты.
.
СпасылкаПракамэнтаваць

(бяз тэмы) [Снж. 2, 2017|06:20 pm]
Адам Глобус
[Tags|]

Саня Пятрай і кветка

Гісторыя з нізкі – «Цэнтральны» універсам

Выкладчык Саня Пятрай заходзіў у “Цэнтральны” выпіць. Шмат хто заходзіць туды каб махануць сотку ці пастаяць з бутэлькаю піва. Саня заходзіў каб пасядзець з сябрамі, каб шчыра пагаварыць і добра набрацца. Былі моманты, калі ён нават засынаў у кавярні “Акварыум”. Яго не чапалі, давалі магчымасць крыху адпачыць. Аднойчы Саня Пятрай патрапіў у трохдзённы запой, які скончыўся трагічна. Саня піў у “Акварыуме”. Біжэйшая прыбіральня была ў кафэ “Кропка”, што пад “Макдональдсам”. Вяртаючыся з прыбіральні Саня ўзняўся па прыступках. Спыніўся. Захістаўся і паваліўся на спіну. Ён ляцеў з найвышэйшай прыступкі. Ён трупнуўся патыліцай. Чэрап праламаўся. Саня апынуўся ў коме. У бальніцы, дзе Саня Пятрай праляжаў тыдзень, да яго тройчы прыходзіў анёл. Ён хацеў забраць душу выкладчыка фізікі Сані Пятрая. Першы два разы Саня адбіўся і не атдаў душу анёлу. Трэці раз анёл прынёс кветку з райскага саду. Водар у кветкі быў такі чароўны, што Саня ажно захмялеў, расчуліўся і перадаў анёлу сваю спакутваную душу. Так і скончыўся зямны шлях Сані Пятрая, аднаго з заўсёднікаў універсама “Цэнтральны”.
СпасылкаПракамэнтаваць

navigation
[ viewing | most recent entries ]
[ go | earlier ]